De Voet

De voet is een bijzonder onderdeel van ons lichaam, dat ons niet snel in de steek laat. Er komen zeer grote krachten op de voeten, het hele lichaam wordt immers door de voeten gedragen, en toch zien we slechts weinig blessures en slijtageverschijnselen van de voet.

Er kunnen van jongs af aan statische problemen zoals plat- en holvoeten bestaan. Ook op latere leeftijd kunnen er problemen aan de voet ontstaan. Zo kan de grote teen scheef gaan staan of kan zich een hamerteen ontwikkelen met een likdoorn. Naar mate men ouder wordt stijgt ook de kans op slijtage aan gewrichten van de voet. De grote teen geeft de meeste slijtage klachten. Zo kan bijvoorbeeld een huidzenuw ingeklemd raken waardoor hindelijke pijn kan ontstaan, dit wordt ook wel een Morton’s neuroom genoemd. Een hielspoor kan soms zeer hinderlijke klachten geven en is soms moeilijk te behandelen.

Morton's neuroom
Een Morton’s neuroom is een beknelde en verdikte zenuw in de voorvoet. Deze zenuwen in de voorvoet zorgen voor het gevoel van de tenen. Zij lopen tussen de kopjes van de voorvoetbeentjes en kunnen daardoor geïrriteerd raken. Deze irritatie gaat gepaard met zwelling van de zenuw, die daardoor nog verder bekneld raakt. De klachten treden meestal op tijdens het lopen. De zenuw tussen de derde en vierde teen raak het vaakst bekneld. Afhankelijk van de stand van de voorvoet, meestal een doorgezakte voorvoet en het type schoeisel, kunnen de klachten passend bij een Morton’s neuroom zonder voorbode optreden. De klachten verdwijnen in het begin na het uittrekken van de schoenen, wisselen van schoene of masseren van de voet.
Supplementen en een teenorthese kunnen een succesvolle therapie zijn.

Hallux valgus met bunion
Een bunion is een knobbel aan de basis van de grote teen. Deze hoeft niet altijd pijnlijk te zijn. De pijn is afhankelijk van de breedtemaat van de gedragen schoenen. Nauwe schoenen zullen meer klachten geven.

Bij een hallux valgus staat de grote teen naar buiten (richting de kleine teen) en het gewricht van het eerste middenvoetsbeentje en het grondkootje van de grote teen naar binnen. De oorzaak hiervan ligt in de verbreding van de voorvoet. Deze verbreding veroorzaakt een balansverstoring tussen het gewricht en de pezen van de grote teen. De grote teen komt in de loop der jaren steeds schever te staan. Nauwe schoenen ter hoogte van de tenen en hoge hakken verslechteren de stand van de voorvoet en grote teen. Vrouwen ontwikkelen 10 maal vaker een hallux valgus dan mannen. Ook bij pubers zien we soms al forse afwijkingen. De meeste klachten van een hallux valgus treden pas na het 40 e levensjaar. De functie van de grote teen is belangrijk tijdens het lopen, omdat de afzet voor een groot deel door de grote teen wordt verricht. Bij een hallux valgus neemt de kracht bij de afzet af, doordat de gewrichtsbanden en pezen niet meer zorgen voor een efficiënte krachtsoverdracht. Het is zelfs zo dat de pezen er uiteindelijk aan meewerken de afwijking te verergeren.

Hamerteen of klauwteen
Bij een hamerteen en klauwteen staat de teen in een dwangstand. De teen staat meestal verstijfd in een gebogen dwangstand. Deze stijve verkromming zorgt ervoor dat de teen tegen het schoeisel wordt gedrukt. Door deze druk ontstaat er een pijnlijke likdoorn op de teen. Een likdoorn is overmatige lokale eeltvormingvan de huid en is vaak pijnlijk. Hamer- en klauwtenen kunnen behandeld worden met viltjes en siliconenorthese.

Hallux rigidus
Een hallux rigidus is een verstijving van de grote teen ten gevolge van slijtage van het gewricht. Deze slijtage hoeft niet altijd pijnlijk te zijn. De pijnklachten van het gewricht kunnen geleidelijk aan optreden.

Bij een hallux rigidus staat de grote teen meestal rechtuit en is de functie sterk beperkt. Hoewel de klachten van een hallux rigidus meestal pas na het vijftigste levensjaar optreden. Kunnen ook jonge volwassenen er last van krijgen, in dit geval is de oorzaak vaak een een sportletsel.

De functie van de grote teen is tijdens het lopen belangrijk, omdat de afzet voor een groot deel door de grote teen wordt verricht. Bij een hallux rigidus kan het gewricht niet meer goed strekken (omhoog bewegen) en kan krachtig afzetten of zelfs gewoon lopen al pijnlijk zijn.

Afhankelijk van de ernst van de afwijking van de hallux rigidus wordt een behandeling ingesteld. Gestart kan worden met podotherapie. Een steunzool in de schoen of een afwikkelbalk onder de zool kan de grote teen ontlasten.

Enkel
De enkel vormt de verbinding tussen het onderbeen en de voet en bestaat uit het bovenste spronggewricht (BSG) en het onderste spronggewricht (OSG).

Het bovenste spronggewricht heeft de vorm van een vork, die gevormd wordt door het kuitbeen en scheenbeen en die beide het sprongbeen omsluiten. Het dak van het BSG is de onderzijde van het scheenbeen met aan de binnenkant van de enkel de mediale malleolus. Aan de buitenkant van de enkel zit het onderste deel van het kuitbeen, ook wel de laterale malleolus genoemd. In deze vork scharniert het sprongbeen (talus). Tussen het sprongbeen en het hielbeen (calcaneus) zit het onderste spronggewricht. De stabiliteit van het enkelgewricht is afhankelijk van een aantal banden en de besturing door de spieren van het onderbeen, samen zijn dit de enkelstabilisatoren. De banden zorgen voor de passieve stabiliteit van de enkel. De spieren voor de actieve stabiliteit.

Blessures van de enkel ontstaan meestal na een verstuiking waarbij de enkelbanden en of kraakbeen wordt beschadigd. Na een dergelijk letsel geneest de enkel meestal spontaan. Echter houdt men in meer dan 30% van de verstuikingen pijn, instabiliteitklachten of een functiebeperking van de enkel. Onderzoek naar deze klachten is dan ook nodig wanneer de klachten niet na 3 tot 6 maanden na het ongeval verdwenen zijn.

Verstuikte enkel
Blessures van de enkel ontstaan na een verstuiking waarbij de enkelbanden oprekken of scheuren en of kraakbeen wordt beschadigd. Meestal geneest een verstuikte enkel spontaan. Soms houden patiënten last van speling van de enkelbanden en zwikken regelmatig door hun enkel.